نگاهی به سرویس ایرانی اورست

درباره این گزارش

گزارش بررسی سرویس اینترنتی ایرانی «اورست» به درخواست شرکت ارائه‌دهنده سرویس نوشته شده است. تلاش آرایه این بوده است که سرویس را از جنبه‌های مختلف مورد بررسی قرار دهد.
این نوشته، گزارشی مشابه آنچه پیشتر در وبلاگ آرایه درباره Windows Azure خواندیم در قالب پرسش و پاسخ است و قطعاً با سوالات بیشتر شما می‌توان آن را به روز کرد.
لازم به توضیح است، این نوشته تنها قصد بررسی قابلیت‌های این سرویس را دارد و تصمیم و مسئولیت مرتبط با استفاده یا عدم استفاده از این سرویس متوجه آرایه نیست.

اورست چیست؟

آنطور که در سایت اورست آمده: «سرویس ابری(کلود) اورست، یک SaaS (نرم افزار به عنوان سرویس) امن و یکپارچه از نرم افزارهای شیرپوینت، پراجکت سرور، مایکروسافت CRM، اکسچنج و اسکایپ است.»

آیا اورست ابری است؟

پاسخ کوتاه: نه کاملاً
از آنجایی که سرویس‌دهندگان خدمات رایانش ابری (Cloud Computing) در ایران زیاد نیستند، اولین سوالی که مطرح می‌شود درباره ماهیت «ابری» سرویس است.
در نوشته‌ای که به بررسی سرویس ابری مایکروسافت (ویندوز آژور) می‌پرداخت توضیح دادیم که آژور سرویس‌هایش در ۱۹ دیتاسنتر در مناطق مختلف دنیا ارائه می‌کند، بر اساس اعلام ارائه‌دهنده سرویس «اورست» این سرویس بر روی بیش از یک سرور اما در یک دیتاسنتر ارائه می‌شود.
شرکت ارائه‌دهنده سرویس در پاسخ به سوال آرایه اعلام کرده‌اند که در صورت قطع شدن سرور اصلی، سرور دیگری بلافاصله به صورت اتوماتیک جایگزین می‌شود اما این سرور نیز در همان دیتاسنتر مخابرات قرار دارد، و لذا در صورت بروز مشکل در دیتاسنتر، سرویس از دسترس خارج خواهد شد.

علاوه بر مبحث دیتاسنتر، یکی دیگر از قابلیت‌های سرویس‌های عرضه شده در بستر رایانش ابری، امکان گسترش استفاده در هر زمان است. در حال حاضر توسعه پلان‌های سرویس اورست فقط در حوزه فضای ذخیره سازی و تعداد کاربر است و امکاناتی نظیر پردازش CPU یا استفاده از RAM سرور در اختیار کاربر نیست و از این جهت نیز اورست یک سرویس کاملاً ابری محسوب نمی‌شود.

چه اطلاعاتی را روی اورست می‌توان قرار داد؟

پاسخ کوتاه: همه چیز!
همانطور که در پاسخ به سوال اورست چیست اشاره شد، اورست مجموعه‌ای از نرم‌افزارها از جمله شیرپوینت و Project Server و CRM و Exchange و Skype را ارائه می‌کند.
این بدان معنی است که هرگونه اطلاعاتی را می‌توان روی این بستر قرار داد، اعم از اطلاعات مشتریان، شماره‌های تماس، چت‌های صوتی و تصویری، ایمیل‌ها و برنامه ریزی اجرای پروژه‌ها، اسناد در فرمت‌های مختلف و تصاویر و ...

آیا اورست امن است؟

پاسخ کوتاه: بلی
با توجه به پاسخ سوال قبل و اینکه همه اطلاعات یک سازمان یا شرکت را می‌توان در اورست قرار داد، مهمترین سوال امنیت اطلاعات است. اورست صفحه‌ای را به موضوع توضیح امنیت اطلاعات اختصاص داده است.
بخشی از راهکارها، مرتبط با تهیه نسخه پشتیبان از اطلاعات است و بعضی دیگر مربوط به امنیت سرور و جلوگیری از هک شدن آن. در صورتی که اجرای موارد مطرح شده توسط شرکت ارائه‌کننده در خصوص امنیت اطلاعات، سرویس اورست امنیت دارد.

آیا اطلاعات من در اورست توسط دیگران دیده می‌شود؟

پاسخ کوتاه: ممکن است دیگران اطلاعات شما را ببینند!
این سوال دو بخش دارد: اول شنود اطلاعاتی که از بستر امن منتقل نمی‌شوند و دوم مشاهده خود اطلاعات توسط افرادی که به سرورها دسترسی دارند که در پرسش بعدی آن را بررسی می‌کنیم.

در مورد سوال اول، استفاده از ssl و پروتکل https در سامانه‌ها فقط در CRM مشاهده شد و لذا ارتباطات با سایر نرم‌افزارهای اورست قابلیت شنود دارد. البته ما فقط نسخه دمو سرویس را مشاهده کردیم که در آن امکان مشاهده ایمیل و اسکایپ نبود. هر چند استفاده از خدمات ssl در لیست امکانات قابل درخواست در پلن‌های مختلف سرویس نیست، اما شرکت ارائه‌دهنده در پاسخ به سوال آرایه، اعلام کردند که در سرویس ایمیل و اسکایپ الزاما از ssl معتبر استفاده می‌کنند و برای شیرپوینت و Project Server نیز به اختیار مشتری امکان ارائه این خدمات را دارند.

آیا اطلاعات من رمز می‌شوند؟

پاسخ کوتاه: احتمالاً خیر
گرچه در صفحه امنیت اطلاعات در سایت اورست ادعا شده است که اطلاعات بر روی سرورها به صورت رمز شده ذخیره می‌شوند و فقط خود مشتری می‌تواند به آن‌ها دسترسی داشته باشد اما برای رمزنگاری، امکان تعریف یا آپلود کلید خصوصی در نظر گرفته نشده.

حال در صورتی که اطلاعات رمز شوند، به دلیل ذخیره کلیدها بر روی خود سرور، هم توسط مدیران سرور و کارمندان مجوزدار شرکت ارائه‌کننده، اطلاعات قابل مشاهده هستند و هم در صورت هک شدن سرور، اطلاعات رمز شده قابل رمزگشایی می‌باشند!

در سایت اورست در پاسخ به سوال «اگر این سایت جمع شد چه بلایی سر داده‌های من می‌آید؟» عنوان شده در صورت بسته شدن سرویس اورست، نسخه پشتیبان اطلاعات در اختیار گذاشته می‌شود، لذا بایستی به همراه نسخه پشتیبان، کلیدها نیز ارائه شوند.

در خصوص رمزنگاری در حال حاضر حتی سرویس Azure مایکروسافت نیز قابلیت استفاده از کلید رمزنگاری ارائه شده توسط مشتری را عرضه نکرده است (اعلام شده در حال کار بر روی این مورد هستند) و کلیدهای رمزنگاری توسط خود مایکروسافت ایجاد و مدیریت می‌شوند البته مشتریان می‌توانند کلیدهای خود را مشاهده و از آن نسخه پشتیبان تهیه کنند.

ارائه‌دهنده سرویس اورست در پاسخ به پرسش آرایه در خصوص توضیحات بیشتر درباره رمزشدن اطلاعات، اعلام کردند که اجازه توضیح درباره مسائل فنی را ندارند و به توضیح کلی که محصولات مایکروسافت از رمزنگاری SQL پشتیبانی می‌کنند بسنده کردند.

بر اساس مشاهدات توضیح داده شده، فکر می‌کنیم داده‌ها حتی در صورت رمزنگاری فقط برای خود شخص قابل بازیابی نیستند و شرکت ارائه‌دهنده نیز می‌تواند اطلاعات رمز شده را رمزگشایی کند. ذکر این نکته لازم است که در صورت درخواست مراجع قضایی می‌بایست امکان ارائه اطلاعات از سوی سرویس‌دهنده وجود داشته باشد.

مزیت اصلی اورست در مقایسه با نرم‌افزارهای محلی چیست؟

پاسخ کوتاه: یکپارچگی
محصولات مختلفی که در این سرویس عرضه می‌شوند، همه با هم یکپارچه هستند. شرکت ارائه کننده نیز سابقه چندین سال در ارائه راهکارهای حوزه مایکروسافت دارد و حتی ماژول‌های اختصاصی خودش را نیز برای یکپارچگی بهتر عرضه می‌کند. لذا اگر دنبال استفاده از یک راهکار یکپارچه تحت وب برای مدیریت پروژه، ارسال و دریافت ایمیل و مدیریت ارتباط با مشتریان و مدیریت اسناد و آفیس تحت وب و چت‌های سازمانی هستید، اورست مجموعه‌ای از نرم‌افزارهای سازمانی خوب مایکروسافت در این حوزه‌ها را به صورت یکپارچه عرضه می‌کند و در حال حاضر در ایران رقیبی برای این مجموعه خدمات مایکروسافتی نیست.

آیا می‌توان از سرورهای محلی به سرور اورست مهاجرت کرد؟

پاسخ کوتاه: بلی
یکی از مزایای استفاده از نرم‌افزارهای سازمانی مایکروسافت امکان انتقال سریع اطلاعات بین نسخه‌های محلی و سرویس‌هاست. همانطور که در صفحه توضیح مهاجرت به اورست اعلام شده است، با داشتن نسخه پشتیبان از بانک اطلاعاتی هر یک از نرم‌افزارها یا ارائه فایل اکسل اطلاعات به شرکت ارائه‌کننده امکان مهاجرت به این سرویس وجود دارد.

این یکی از مزایای خوب سرویس اورست است که مشتریان درگیر انتقال از نرم‌افزارهای قدیمی خود به سرویس جدید نمی‌شوند و در سریعترین زمان می‌توانند کسب و کار خود را در فضای سرویس اورست پی بگیرند.

اورست با چه قیمتی ارائه می‌شود؟

اورست در قالب ۸ پلان اصلی و یک پلان سفارشی عرضه می‌شود، همانطور که در پاسخ به سوال اول (ابری بودن اورست) اعلام شد به دلیل اینکه سرویس اورست یک سرویس ابری کامل نیست، نوع قیمت‌گذاری اورست نیز به صورت ابری نمی‌باشد.

قیمت‌ها از ماهیانه حدود ۹۶ هزار تومان آغاز و به ۳۸۰ هزار تومان در ماه ختم می‌شوند البته در پلن سفارشی می‌بایست برای قیمت سرویس که بر حسب نیازمندی مشتری تعیین می‌شود تماس بگیرید.

ارتقا سرویس در حوزه تعداد کاربر و فضای ذخیره سازی ممکن است و همانطور که پیشتر اشاره شد امکان تعیین میزان سهم از پردازش یا RAM نیست.

در سرویس‌های ابری بین‌المللی، قیمت هر یک از اجزای سرویس ابری مشخص است اما در اورست در پلن‌های ۸ گانه که به نام کوه‌های مختلف در ایران و کوه اورست نامگذاری شدند، شما مبلغ مشخصی را بابت استفاده از میزان مشخص منابع نرم‌افزاری می‌دهید (بدون اینکه بدانید کدام بخش قیمت مربوط به کدام نرم‌افزار است)

جمع بندی

اورست یک سرویس تازه نفس برای کسب و کارهاست. با توجه به اینکه در سال ۹۵ عملاً راه‌اندازی سرویس انجام شده، هنوز زود است در مورد آینده آن تصمیم بگیریم اما آینده ارائه سرویس‌های خدمات کسب و کار قطعاً درخشان است. ضمن آرزوی موفقیت برای تیم اورست، امیدواریم ارائه سرویس‌های اینچنینی در دستورکار سایر شرکت‌های نرم‌افزاری داخلی نیز قرار گیرد و البته بیش از پیش شاهد حضور نرم‌افزارهای داخلی در بستر رایانش ابری باشیم.

به اشتراک گذاری این نوشته در شبکه‌های اجتماعی

نظرات شما درباره این نوشته

نظرات پس از بررسی و تایید منتشر خواهند شد.